மவுண்ட் அபுவின் தில்வாராவில் உள்ள லூனா வசஹி பளிங்குக் கோயில் 1230 மார்ச் 3, ஞாயிற்றுக்கிழமை அர்ப்பணிக்கப்பட்டது; அதன் 32 கல்வெட்டுகள் கட்டியவர் தேஜஹ்பாலர், ஜினர்களுக்கான 52 சன்னிதிகள், திருவிழா விதிகளைக் குறிப்பிடுகின்றன

லூனா வசஹி ராஜஸ்தானில் மவுண்ட் அபுவின் தில்வாராவில் உள்ளது. வசஹி என்பது சமணக் கோயில்; இது 22ஆம் தீர்த்தங்கரரான நேமிநாதருக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்டது. தீர்த்தங்கரர் என்றால் விடுதலையை அடைந்த சமண ஆசான். கோயில் தாழ்வாரத்தில் கற்பலகைகளில் வெட்டப்பட்ட இரண்டு நீண்ட சமஸ்கிருதப் பதிவுகள் அதை யார் கட்டினார், எப்போது என்று சொல்கின்றன. இரண்டாவது பதிவு தேதியை விக்கிரம ஆண்டு 1287, பால்குன மாதத் தேய்பிறை மூன்றாம் நாள், ஞாயிற்றுக்கிழமை என்று தருகிறது; கல்வெட்டியலாளர் கீல்ஹார்ன் அதை 1230 மார்ச் 3, ஞாயிற்றுக்கிழமை என்று கணக்கிட்டார். முதல் பதிவின் மொழிபெயர்ப்பை H. வில்சன் 1828இல் வெளியிட்டார்; அதன் மூலத்தை A. V. கத்தவதே 1883இல் அச்சிட்டார். பிறகு லூடர்ஸ் இரண்டையும் Epigraphia Indica தொகுதி 8இல் (1905 முதல் 1906 வரை) பதிப்பித்தார்; இந்தக் கட்டுரை பின்பற்றுவது அவருடைய பதிப்பையே.

கட்டியவர் தேஜஹ்பாலர்; அவர் வகேலா தலைவர் விராதவளரின் அமைச்சர். விராதவளர் அனஹிலபாடகத்தில் (இன்றைய பாடன், ராணி கி வாவ் கட்டுரை விவரிக்கும் சோலங்கி தலைநகரம்) சாளுக்கிய அரசர் பீமதேவரின் கீழ் ஆட்சி செய்தார். “வஸ்துபாலர், தேஜஹ்பாலர் ஆகியோரின் கோயில்” என்ற வழக்கமான பெயர் தவறு என்று லூடர்ஸ் கூறுகிறார்; ஏனெனில் கல்வெட்டுகள் அடித்தளம் அமைத்த பெருமையை தேஜஹ்பாலர் ஒருவருக்கே தருகின்றன.

ஒரே கோயிலில் முப்பத்திரண்டு கல்வெட்டுகள்

பம்பாய் மாகாண இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வுத் துறையின் ஹென்றி கசின்ஸ் 1902இல் மவுண்ட் அபு கல்வெட்டுகளின் மையப் படிகளை எடுத்தார். அவை ஹுல்ட்ஷ், கீல்ஹார்ன் வழியாக லூடர்ஸிடம் வந்தன; அவர் நேமிநாதர் கோயிலிலிருந்து 32ஐப் பதிப்பித்தார். முதலாவது தாழ்வாரச் சுவரின் மாடத்தில் பதித்த கருப்புப் பலகையில் வெட்டப்பட்டுள்ளது. அது கிட்டத்தட்ட முழுவதும் செய்யுளில் அமைந்த சமஸ்கிருதக் கவிதை; சாளுக்கிய அரசர்களின் குருவும், கீர்த்திகௌமுதி என்ற நீண்ட கவிதையின் ஆசிரியருமான சோமேஸ்வரர் அதை இயற்றினார். இத்தகைய செய்யுள் புகழுரைக்குப் பிரசஸ்தி என்று பெயர். செதுக்கியவர் தண்டாலரின் மகன் சண்டேஸ்வரர்; முதல் பதிவின் இறுதி உரைநடை, சமணக் குரு விஜயசேனசூரி விக்கிரம 1287 பால்குனத்தின் அந்த ஞாயிற்றுக்கிழமையில் கோயிலை அர்ப்பணித்தார் என்று கூறுகிறது.

இரண்டாவது பதிவு வேறொரு மாடத்தில் உள்ள வெள்ளைப் பலகையில் உள்ளது. அதைக் கோயில் எழுப்பப்பட்டதற்கும், அதன் திருவிழாக்கள், பாதுகாப்பு, பராமரிப்புக்கான விதிகளுக்கும் உரிய அதிகாரபூர்வப் பதிவு என்று லூடர்ஸ் அழைக்கிறார். அது தேதியை மீண்டும் குறிப்பிடுகிறது; பணி அர்புதத்தின் உச்சியில் உள்ள தேயுலவாடா கிராமத்தில் நடந்தது என்றும் கூறுகிறது. அர்புதம் என்பது மவுண்ட் அபுவின் பழைய பெயர். தேயுலவாடாவை இந்திய அட்லஸில் உள்ள தில்வாராவாக லூடர்ஸ் அடையாளப்படுத்துகிறார்.

கவிதை கூறும் கட்டுமானம்

59 முதல் 64 வரையிலான செய்யுள்கள் விவரிப்பைத் தருகின்றன. தேஜஹ்பாலர் தன் மனைவி அனுபமா, மகன் லாவண்யசிம்மன் (லூணசிம்மன் என்றும் எழுதப்படுகிறது) ஆகியோரின் ஆன்மிகப் பயனுக்காக அர்புதத்தில் நேமிநாதர் கோயிலைக் கட்டினார். பதிவு கோயிலுக்கு அதன் முதல் பெயரான லூணசிம்மவசஹிகா என்பதைத் தருகிறது; சுருக்கமாக லூணவசஹிகா, மகனின் பெயரால். கட்டடம் வெண்பளிங்கால் ஆனது; முன்பக்கத்தில் உயர்ந்த மண்டபம் (தூண்கள் கொண்ட மண்டபம்), பக்கங்களில் ஜினர்களுக்கான 52 சன்னிதிகள், முன்னால் ஒரு கல் இருக்கை ஆகியவை இருந்தன. பெண் யானைகள் மீது குடும்ப உறுப்பினர்களின் பத்துச் சிலைகளையும் செய்யுள் சேர்க்கிறது; அவர்கள் சண்டபர், சண்டப்ரசாதர், சோமர், அஸ்வராஜர், லூணிகர், மல்லதேவர், வஸ்துபாலர், தேஜஹ்பாலர், ஜைத்ரசிம்மர், லாவண்யசிம்மர் என்று பெயரிடப்பட்டுள்ளனர். அதே பத்துப் பேரும் தங்கள் மனைவியருடன் இருக்கும் உருவங்கள் அவற்றின் பின்னால் வெண்பளிங்கு இருக்கைகளில் வைக்கப்பட்டன. பதிவு II யானை மண்டபமான ஹஸ்திசாலாவையும் சேர்க்கிறது.

இந்தியக் கட்டடக்கலை பற்றி எழுதிய ஜேம்ஸ் பெர்கூசன், கசின்ஸின் வரைபடத்தின் அடிப்படையில் கோயிலின் ஒட்டுமொத்த அளவை சுமார் 155க்கு 92 அடி என்று அளந்தார். மலைக்கு 20 அல்லது 30 மைல் சுற்றளவில் நல்ல பளிங்குக் குவாரி எதுவும் அறியப்படவில்லை என்றும், அதனால் ஒவ்வொரு கல்லும் மலை மீது இழுத்துவரப்பட வேண்டியிருந்தது என்றும் அவர் குறிப்பிட்டார்; தில்வாராவின் இரு பளிங்குக் கோயில்களின் குவிமாடங்கள், நுட்பமான வேலைப்பாட்டில் எங்கும் மிஞ்ச முடியாதவை என்று அவர் கருதினார். ஒவ்வொரு குவிமாடத்தையும் சுற்றி, அறிவின் தேவதைகளான வித்யாதேவிகளின் நான்கு கரங்கள் கொண்ட பதினாறு உருவங்கள் தாங்கு பலகைகளின் மீது நிற்பதாக அவர் கூறுகிறார். யானைகளையும் அவர் கண்டார்; செதுக்கிய நான்கு முகச் சன்னிதியின் இரு பக்கங்களிலும் ஐந்து ஐந்து யானைகள் இருந்தன, அவற்றின் மீதிருந்தவர்கள் எடுத்துச் செல்லப்பட்டோ அழிக்கப்பட்டோ விட்டனர்.

இதன் பின்னால் இருந்த குடும்பம்

பதிவு I தேஜஹ்பாலரின் குடும்பத்தை சாளுக்கியத் தலைநகரான அனஹிலபுரம் வரை தேடிச் செல்கிறது; அவரது மூதாதையர்களான சண்டபர், சண்டப்ரசாதர், சோமர், பிறகு தந்தை அஸ்வராஜர், தாய் குமாரதேவி ஆகியோரைப் பெயரிடுகிறது. அவர்கள் சமண மதத்தைச் சார்ந்தவர்கள்; பிராக்வாத வழிமரபைச் சேர்ந்தவர்கள். அவர்களுக்குப் பதினொரு பிள்ளைகள்: லூணிகர், மல்லதேவர், வஸ்துபாலர், தேஜஹ்பாலர் என்ற நான்கு மகன்கள், ஏழு மகள்கள். லூணிகர் இளமையிலேயே இறந்தார். வஸ்துபாலர் சாளுக்கியர்களுக்குப் பணியாற்றியவர் என்று விவரிக்கப்படுகிறார்; லூடர்ஸ் அத்துடன், சத்ருஞ்சயம், ரைவதகம் (கிர்னார்), பிரபாசம் ஆகிய புனித மலைகளுக்கு ஒரு பெரிய யாத்திரையை ஒருங்கிணைத்ததன் மூலம் அவர் சங்கபதி, அதாவது யாத்திரைக் குழுவின் தலைவர் என்ற பட்டத்தைப் பெற்றார் என்று சேர்க்கிறார்; இதை அவர் கீர்த்திகௌமுதியிலிருந்து எடுக்கிறார். மவுண்ட் அபு எந்த உள்ளூர்த் தலைவர்களின் கீழ் இருந்ததோ, அந்த சந்திராவதியின் பரமாரர்கள் பற்றிய நீண்ட விலகலும் கவிதையில் உள்ளது; வசிஷ்ட முனிவரின் வேள்வித் தீயிலிருந்து பரமார வழிமரபு தோன்றியது என்ற கதையையும் அது தருகிறது; அந்தக் கதை ராஜபுத்திரர்கள் யார் கட்டுரையில் சொல்லப்பட்டுள்ளது.

சுவரில் வெட்டப்பட்ட விதிகள்

பதிவு II தேதிக் கல் என்பதோடு ஒரு பட்டயமும் ஆகும். அது அறங்காவலர்களைப் பெயரிடுகிறது: சகோதரர்களான மல்லதேவர், வஸ்துபாலர், தேஜஹ்பாலர், அவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், தேஜஹ்பாலரின் மனைவி அனுபமாவின் குடும்பத்து ஆண் உறுப்பினர்கள். அர்ப்பணிப்பு ஆண்டுவிழா நாட்களில், சைத்ர மாதத் தேய்பிறை மூன்றாம் நாளில் தொடங்கி எட்டு நாள் திருவிழாவை அது வகுக்கிறது; நீராட்டும் வழிபாடும் சந்திராவதி நாட்டுச் சமண இல்லறத்தாரால் நடத்தப்படும், ஒவ்வொரு நாளும் பெயரிடப்பட்ட ஓர் உள்ளூர்ச் சமூகத்துக்கு ஒதுக்கப்படும். பெயரிடப்பட்ட இல்லறத்தாரில் ஏறத்தாழ பாதிப் பேர் பிராக்வாதர்கள், மற்றவர்கள் ஓசவாலர்கள், ஸ்ரீமாலிகள், தார்கடர்கள் என்று லூடர்ஸ் எண்ணுகிறார். மற்றொரு பிரிவு, தேயுலவாடாவின் சமண இல்லறத்தாரை ஐந்து கல்யாணகங்களுக்குப் பொறுப்பாக்குகிறது; அவை நேமிநாதரின் கருவுறுதல், பிறப்பு, துறவு, ஞானம், இறுதி விடுதலை ஆகியவற்றின் ஆண்டுநிறைவு நாட்களில் நடக்கும் ஆண்டு விழாக்கள்.

கோயிலின் பராமரிப்பை ஏற்றவர்களையும் பதிவு பட்டியலிடுகிறது: பரமார அரசர் சோமசிம்மர், அவர் மகன் கன்ஹடதேவர், பிற இளவரசர்கள், சந்திராவதி அறங்காவலர்கள், துறவிகள், பிராமணர்கள், மலையிலும் அதைச் சுற்றியும் உள்ள பன்னிரண்டு கிராமங்களின் குடிமக்கள். சூரியனும் சந்திரனும் உள்ளவரை அவர்களையும் அவர்களின் வழித்தோன்றல்களையும் அந்த உறுதிமொழி கட்டுப்படுத்துவதாக லூடர்ஸ் வாசிக்கிறார். மூல உரையின் கடைசி வரி, தெய்வ வழிபாட்டுக்காக சோமசிம்மர் ஒரு கிராமத்தை ஆணை மூலம் வழங்கினார் என்று பதிவு செய்கிறது. பதிவில் ஆட்சி செய்யும் சாளுக்கிய அரசர் பீமதேவர்; அவரை இரண்டாம் பீமதேவர் என்று லூடர்ஸ் அடையாளப்படுத்துகிறார்.

பிற்காலச் சன்னிதிகளும் பிற்கால சேதமும்

தேஜஹ்பாலர் தொடர்ந்து சேர்த்துக்கொண்டே இருந்தார். IV முதல் XXXII வரையிலான சிறிய பதிவுகள் தாழ்வாரத்தின் அறைச் சன்னிதிகளின் மேல் உள்ள உத்தரங்களில் வெட்டப்பட்டுள்ளன; குடும்ப உறுப்பினர்களின் ஆன்மிகப் பயனுக்காக நிறுவப்பட்ட சன்னிதிகளையோ சிலைகளையோ அவை பதிவு செய்கின்றன. IV முதல் XVIII வரையிலானவற்றை விக்கிரம 1288க்கும், XIX முதல் XXIII வரையிலானவற்றை விக்கிரம 1290க்கும், மற்றொரு தொகுப்பை விக்கிரம 1293க்கும் லூடர்ஸ் காலக்கணிப்பு செய்கிறார்; அதை கீல்ஹார்ன் 1237 பிப்ரவரி 20, வெள்ளிக்கிழமை என்று கணக்கிட்டார். கடைசியான எண் XXXII, 1241 ஏப்ரல் 11, வியாழக்கிழமை தேதியிட்டது. அறைக் கதவுகளின் மேல் 1230க்கும் 1236க்கும் இடையில் தேதியிட்ட 46 கல்வெட்டுகளைத் தான் எண்ணியதாக பெர்கூசன் கூறுகிறார்; இந்த எண்ணிக்கையும் காலவரம்பும் லூடர்ஸின் 32, அவரது பிந்தைய தேதிகளிலிருந்து வேறுபடுகின்றன.

கே. எப். சோம்புரா, The Structural Temples of Gujarat நூலில், முதன்மைக் கருவறை கிட்டத்தட்ட முழுவதும் அழிக்கப்பட்டது என்றும், அதை ஒட்டிய மண்டபம் 1311 வாக்கில் படையெடுத்து வந்த ஒரு படையால் சேதப்படுத்தப்பட்டது என்றும், பேதடா என்ற வணிகர் 1321இல் கருவறையைச் சீரமைத்து நேமிநாதரின் புதிதாகச் செய்த சிலையை நிறுவினார் என்றும் எழுதுகிறார். இரண்டையுமே அவர் முனி ஜயந்தவிஜயரின் Holy Abu வழிகாட்டி நூலிலிருந்து எடுக்கிறார்; அந்த நூலை இந்தக் கட்டுரை திறந்து பார்க்கவில்லை. பதிவு II இன் கடைசி இரு வரிகள் கரடுமுரடான கையெழுத்தில் வெட்டப்பட்டுள்ளன; அவை பிற்சேர்க்கை: நயசந்திரசூரி இயற்றிய மவுண்ட் அபுவைப் புகழும் இரு சமஸ்கிருதச் செய்யுள்கள், ஒரு யாத்ரீகர் அங்கு வழிபட வந்தார் என்ற உள்ளூர் மொழியிலான சிறு குறிப்பு.

ஆதாரங்கள் வேறுபடும் இடங்கள்

தேதியில் ஒரு சிக்கல் உள்ளது. முதன்மை வாசலின் உத்தரத்தில் உள்ள பதிவு III வேறொரு நாளைத் தருகிறது: விக்கிரம 1287, பால்குன வளர்பிறை மூன்றாம் நாள், திங்கள்கிழமை. ஆண்டை எவ்வாறு எண்ணினாலும் இது பொருந்தாது, அது 1231 பிப்ரவரி 7, வெள்ளிக்கிழமை அல்லது 1230 பிப்ரவரி 17, ஞாயிற்றுக்கிழமையில் வரும் என்று கீல்ஹார்ன் லூடர்ஸுக்காகக் கணக்கிட்டார். பதிவுகள் I, II இல் உள்ள தேதியையே லூடர்ஸ் ஏற்கிறார். அர்ப்பணிப்புக்கு பெர்கூசன், சோம்புரா இருவரும் 1230 என்று தருகின்றனர்; ஆனால் சோம்புரா மற்றொரு பத்தியில் 1231 என்று எழுதுகிறார்.

கட்டியதற்கான காரணம் குறித்து, கல்வெட்டுகள் கோயிலை தேஜஹ்பாலர் ஒருவருக்கே, அவரது சகோதரரின் நினைவாக உரியதாகக் கூறுகின்றன என்றும், அதனால் அது லூணிகரின் வசதி என்றும் அழைக்கப்படுகிறது என்றும் பெர்கூசன் எழுதினார். அதே பதிவுகளை வாசிக்கும் லூடர்ஸ், கோயில் தேஜஹ்பாலரின் மனைவி, மகன் ஆகியோரின் ஆன்மிகப் பயனுக்காகக் கட்டப்பட்டு மகனின் பெயரால் அழைக்கப்பட்டது என்கிறார். பத்து யானைச் சிலைகளில் ஐந்தாவதாக லூணிகர் வருகிறார். டோடின் 1839 நூல் Travels in Western India, “போட்டிக் கோயிலை” தேஜ் பாலும் புஸ்ஸுந்த் பாலும் கட்டிய பார்சுவநாதர் கோயில் என்று விவரித்தது. கல்வெட்டுகள் நேமிநாதர் என்கின்றன; சுற்றுலா அமைச்சகத்தின் பக்கமும் கோயிலை அவ்வாறே பெயரிடுகிறது.

2026 நவம்பர் 6 அன்று சரிபார்த்த இந்தியாவுக்கான யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரிய மையப் பக்கம், 45 பதிவு செய்யப்பட்ட சொத்துகளையும் 81 தற்காலிகப் பட்டியல் பதிவுகளையும் காட்டுகிறது; இரு பட்டியல்களிலும் தில்வாரா கோயில்களோ மவுண்ட் அபுவோ குறிப்பிடப்படவில்லை.

தில்வாராவைப் பார்வையிடுதல்

சுற்றுலா அமைச்சகம் தில்வாராவில் 11 முதல் 16ஆம் நூற்றாண்டுகளுக்கு இடையில் கட்டப்பட்ட ஐந்து கோயில்களைப் பட்டியலிடுகிறது: ஆதிநாதருக்கான விமல வசஹி, பித்தல்ஹர்; நேமிநாதருக்கான லூனா வசஹி; பார்சுவநாதர், மகாவீர ஸ்வாமி கோயில்கள். இரு பளிங்குக் கோயில்களில் பழையதான விமல வசஹியை பெர்கூசன் 1031 என்று குறிக்கிறார்; tuput இன் மோதேரா சூரியக் கோயில் கட்டுரை பர்கெஸை மேற்கோள் காட்டி 1032 என்கிறது; ஆகவே “சுமார் 1030” என்பதே பாதுகாப்பான சொல்.

அமைச்சகத்தின் தில்வாரா பக்கம், 2026 நவம்பர் 6 அன்று சரிபார்க்கப்பட்டது, சுற்றுலாப் பயணிகள் நண்பகல் 12 முதல் மாலை 5 அல்லது 6 மணி வரை உள்ளே செல்லலாம் என்றும், சமண வழிபாட்டாளர்கள் காலை 6 முதல் நண்பகல் வரை செல்லலாம் என்றும் கூறுகிறது. நுழைவு இலவசம். கேமராக்கள், கைப்பேசிகள், தோல் பொருட்கள் கண்டிப்பாகத் தடை செய்யப்பட்டுள்ளன; உடை தோள்களையும் முழங்கால்களையும் மறைக்க வேண்டும். அதன் தகவல் பெட்டி காலை 6 மணிக்குத் திறப்பு, மாலை 6 மணிக்கு மூடல் என்று தருகிறது.

அங்குச் செல்வதற்கு, அதே அமைச்சகத்தின் பக்கங்கள், டெல்லி மும்பை பாதையில் மவுண்ட் அபுவிலிருந்து சுமார் 28 கிமீ தொலைவில் உள்ள அபு சாலை நிலையத்தையும், ஏறத்தாழ 176 கிமீ தொலைவில் உள்ள உதய்பூரின் மகாராணா பிரதாப் விமான நிலையத்தையும் குறிப்பிடுகின்றன.