ఫోటో: Vice President's Secretariat / Wikimedia Commons, GODL-India (క్రాప్ చేయబడింది)
తెలుగు
1932 జూన్ 12న పుట్టిన ఈ భారతీయ రైల్వేస్ ఇంజనీర్, 1964 తుపాను తర్వాత పాంబన్ వంతెనను 46 రోజుల్లో పునరుద్ధరించిన ఘనత పొందారు. ఆయన 1990 నుంచి కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్కు నాయకత్వం వహించారు, 1997 నవంబర్ నుంచి 2011 చివరి వరకు ఢిల్లీ మెట్రో మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా ఉన్నారు, 2001లో పద్మశ్రీ, 2008లో పద్మవిభూషణ్ అందుకున్నారు.
1932 జూన్ 12న పుట్టిన ఇ. శ్రీధరన్, తుపానుతో దెబ్బతిన్న పాంబన్ వంతెనను 46 రోజుల్లో పునరుద్ధరించిన, 1990లో తొలి సంవత్సరం నుంచి కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్కు నాయకత్వం వహించిన, 1997 నవంబర్ నుంచి 2011 చివరి వరకు ఢిల్లీ మెట్రో రైల్ కార్పొరేషన్ (డీఎంఆర్సీ) మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా ఉన్న భారతీయ రైల్వేస్ ఇంజనీర్. భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 2001లో పద్మశ్రీ, 2008లో పద్మవిభూషణ్ ఇచ్చింది. కింది తేదీలు ఆయన ఒక వృత్తాంతం ఇచ్చిన చోట దానిని, మిగిలిన చోట పత్రికా, అధికారిక రికార్డును అనుసరిస్తాయి.
1954లో సదరన్ రైల్వేలో చేరిన పాల్ఘాట్ ఇంజనీర్
తొలి జీవితం గురించిన చాలా వివరాలు ఆయన గల్ఫ్ న్యూస్కు ఇచ్చిన, 2007 ఫిబ్రవరి 1న ప్రచురితమైన స్వీయ ఇంటర్వ్యూ నుంచి వచ్చాయి. తాను కేరళలోని పాల్ఘాట్ జిల్లా (ఇప్పుడు పాలక్కాడ్)లోని చాలియత్తిరి గ్రామంలో పుట్టానని, పాఠశాలకు వెళ్లడానికి చాతనూర్లో తన అక్క దగ్గర ఉండటానికి వెళ్లానని ఆయన చెబుతారు. ఆయన జన్మస్థలంగా త్రిస్సూర్ జిల్లాలోని వరవూర్ను ఓన్మనోరమ 2017 ప్రొఫైల్ ఇస్తుంది. ఈ వ్యాసం ఆయన సొంత వృత్తాంతాన్ని అనుసరిస్తుంది.
మొదట పాల్ఘాట్లోని విక్టోరియా కాలేజ్, తర్వాత కాకినాడ ప్రభుత్వ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో సివిల్ ఇంజనీరింగ్ చదివి 1953 ఏప్రిల్లో పట్టభద్రులయ్యారు. కేరళ పాలిటెక్నిక్లో కొంతకాలం లెక్చరర్గా, బొంబాయి పోర్ట్ ట్రస్ట్లో ఏడాది అప్రెంటిస్ ఇంజనీర్గా పనిచేసిన తర్వాత, భారతీయ రైల్వేస్ ఇంజనీరింగ్ సర్వీసుల అఖిల భారత పోటీ పరీక్ష రాశారు. చెన్నై నుంచి అర్హత సాధించి 1954లో సదరన్ రైల్వేలో ప్రొబేషనరీ అసిస్టెంట్ ఇంజనీర్గా చేరారు. శిక్షణ కోసం భారతీయ రైల్వేస్ ఆయనను 1966లో కొలంబో ప్లాన్ స్కాలర్గా లండన్ పంపింది, లండన్ అండర్గ్రౌండ్లో ఆయన ప్రయాణించడం అదే మొదటిసారని ఆయన చెబుతారు.
పాంబన్: 46 రోజుల్లో పునరుద్ధరణ
1964 డిసెంబర్ తుపాను ప్రధాన భూభాగానికి, రామేశ్వరం ద్వీపానికి మధ్య ఉన్న రైల్వే వంతెనను దెబ్బతీసిన తర్వాత, పునరుద్ధరణ బాధ్యత శ్రీధరన్కు ఇచ్చారు. పాంబన్ రైల్వే వంతెనను 46 రోజుల్లో పునరుద్ధరించినందుకు రైల్వే మంత్రి అవార్డు అందుకున్నానని ఆయన గల్ఫ్ న్యూస్కు చెప్పారు.
మరమ్మతుకు గడువు ఆరు నెలలని, ఆయన పై అధికారి దానిని మూడు నెలలకు తగ్గించారని, ఆయన 46 రోజుల్లో పూర్తి చేశారని మెట్రో రైల్ టుడే చెబుతోంది. ది న్యూస్ మినిట్ ప్రొఫైల్ కూడా దానిని 46 రోజుల్లో పూర్తయిన మూడు నెలల పనిగా పేర్కొంటుంది. రైల్వే ఇంజనీర్లు వంతెనను మరమ్మతు చేసి 45 రోజుల్లో సాధారణ కార్యకలాపాలను పునరుద్ధరించారని డౌన్ టు ఎర్త్ చెబుతోంది. 45కు, 46కు మధ్య తేడాను ఆ పేజీల్లో ఏదీ వివరించదు.
తుపాను, 1914 నాటి వంతెన, 2025లో ప్రారంభమైన కొత్త వంతెన గురించి tuput పాంబన్ వంతెన వ్యాసంలో ఉన్నాయి.
కోల్కతా, కొచ్చిన్, రైల్వే బోర్డ్
డిప్యూటీ చీఫ్ ఇంజనీర్గా, 1970 నుంచి 1975 వరకు దేశంలో తొలి మెట్రో అయిన కోల్కతా మెట్రో పరిశోధన, ప్రణాళిక, డిజైన్కు తాను బాధ్యుడిని అని శ్రీధరన్ చెబుతారు. దాని తొలి 3.4 కిలోమీటర్ల విభాగం 1984 అక్టోబర్ 24న ప్రారంభమైంది, ఆ తేదీ tuput భారతదేశ మెట్రో నెట్వర్క్లు వ్యాసంలో ఇచ్చాం. 1976 నుంచి 1979 వరకు చీఫ్ ఇంజనీర్గా ప్రధాన రైల్వే నిర్మాణాలను చూశారు.
తర్వాత ఒక సంవత్సరం షిప్పింగ్, రవాణా మంత్రిత్వ శాఖకు డిప్యుటేషన్పై కొచ్చిన్ షిప్యార్డ్ చైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా వెళ్లారు, ఆ సమయంలో యార్డ్ తొలి ఓడ రాణి పద్మిని నిర్మితమైందని ఆయన చెబుతారు. పశ్చిమ రైల్వే జనరల్ మేనేజర్గా ఆయన పదోన్నతిని ఓన్మనోరమ 1987 జూలైగా తేదీ వేస్తుంది. 1989లో తన పదవిని భారత ప్రభుత్వ ఎక్స్-ఆఫీషియో కార్యదర్శిగా ఆయన వర్ణిస్తారు, బిజినెస్ టుడే, మెట్రో రైల్ టుడే దానిని రైల్వే బోర్డ్ ఇంజనీరింగ్ సభ్యుడు అని అంటాయి. రైల్వేల నుంచి పదవీ విరమణ 1990లో జరిగింది.
కొంకణ్ రైల్వే: ఒక కంపెనీ, ఒక షరతు, ఏడేళ్లు
ఆ మార్గం ఎలా మొదలైందో శ్రీధరన్ను బిజినెస్ టుడే 2019 నివేదిక ఉటంకిస్తుంది. జార్జ్ ఫెర్నాండెజ్ 1989 డిసెంబర్లో రైల్వే మంత్రి అయ్యారు, తన మొదటి వారంలోనే పశ్చిమ తీరం వెంబడి బొంబాయిని మంగళూరుతో కలిపే మార్గం కావాలని రైల్వే బోర్డ్ను అడిగారు. అప్పుడు ఇంజనీరింగ్ సభ్యుడిగా ఉన్న శ్రీధరన్ చెప్పిన ప్రకారం, అంచనా సుమారు 840 కిలోమీటర్లు, రూ. 1,600 కోట్లు, ఆ సంవత్సరం అన్ని కొత్త మార్గాలకు కలిపి సుమారు రూ. 300 కోట్లే వచ్చాయి. ఆ రేటుతో నిర్మాణానికి 20 నుంచి 25 ఏళ్లు పడుతుందని ఆయన అంచనా వేశారు.
1990 జనవరి 2న ఫెర్నాండెజ్కు ఆయన ఇచ్చిన సమాధానం, మహారాష్ట్ర, గోవా, కర్ణాటక, కేరళ భాగస్వాములుగా ఉండే ఒక ప్రత్యేక కంపెనీ. నాలుగు రాష్ట్రాలు మూడో వంతు ఖర్చు భరిస్తాయి, మిగిలినది మార్కెట్ సమకూరుస్తుంది. కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థగా 1990 జూలై 19న ఏర్పడిందని, శంకుస్థాపన 1990 అక్టోబర్ 15న జరిగిందని బిజినెస్ స్టాండర్డ్ 2014 వృత్తాంతం చెబుతుంది. తన సొంత బృందాన్ని ఎంచుకునే, మంత్రిత్వ శాఖ జోక్యం లేకుండా పనిచేసే షరతుపై శ్రీధరన్ దాని తొలి చైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అయ్యారని అది చేరుస్తుంది. tuput కొంకణ్ రైల్వే వ్యాసం ఆర్థిక ఏర్పాట్లను వివరిస్తుంది.
తొలి నియామకాల్లో ఒకరైన బి ఆర్ కులకర్ణి, కార్పొరేషన్ కొత్త గ్రాడ్యుయేట్లతో కూడిన చిన్న, యువ బృందాన్ని ఎంచుకుందని, నిర్మాణం గరిష్ఠ దశలో దానికి కేవలం 2,400 మంది ఉన్నారని చెప్పినట్లు బిజినెస్ స్టాండర్డ్ ఉటంకిస్తుంది. కేంద్రం, నాలుగు రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన ప్రారంభ మూలధనం అయిపోయినప్పుడు, కాంట్రాక్టర్లు తొమ్మిది నెలలు చెల్లింపు లేకుండా పనిచేశారని కులకర్ణి చెబుతారు. భూసేకరణ చట్టం కింద పరిహారం కోసం వేచి ఉండకుండా 70 శాతానికి పైగా భూ యజమానులు కార్పొరేషన్ను తమ భూమిని తీసుకోనిచ్చారని, మొదటి రైలు నడిచే ముందే వారికి పూర్తిగా చెల్లిస్తామన్న తన వాగ్దానంపై అని శ్రీధరన్ ఆ పత్రికకు చెప్పారు. నాలుగు రాష్ట్రాల్లో సుమారు 45,000 మంది ప్రభావితమయ్యారు. నిర్మాణ సమయంలో తొంభై ముగ్గురు ప్రాణాలు కోల్పోయారని పత్రిక నివేదిస్తుంది.
పూర్తయిన పట్టాపై మొదటి రైలు 1998 జనవరి 26న నడిచిందని బిజినెస్ టుడే తేదీ ఇస్తుంది. 2022 జూన్ 20 నాటి పీఐబీ విడుదల, రైల్వే సొంత లెక్కగా 740 కిలోమీటర్ల మార్గం, 91 సొరంగాలు ఇస్తుంది, వాటిలో 84.496 కిలోమీటర్లు సొరంగాల లోపల ఉన్నాయి. 1998లో మార్గం పూర్తయినప్పుడు బిజినెస్ స్టాండర్డ్ 760 కిలోమీటర్లు, 92 సొరంగాలుగా లెక్కించింది, ముంబై నుంచి మంగళూరు ప్రయాణాన్ని అది 26 గంటలు తగ్గించిందని చెప్పింది. ప్రాజెక్టు ప్రారంభాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, ఇది 25 ఏళ్లలో పూర్తి కాదని రైల్వేల ఆర్థిక కమిషనర్ అన్నారని శ్రీధరన్ 2014లో ఆ పత్రికకు చెప్పారు, “మేం ఏడేళ్లలో చేశాం.” కొండచరియలు జారడం, బండరాళ్లు పట్టాలపై పడటం నిరోధించే సాంకేతికతపై కార్పొరేషన్ ఖర్చు చేయలేకపోవడానికి నిధుల కొరత కారణమైందని, దానిపై తనకు కొంత విచారం ఉందని కూడా ఆయన అన్నారు.
ఢిల్లీ మెట్రో: 1997 నవంబర్ 4 నుంచి మేనేజింగ్ డైరెక్టర్
ఢిల్లీ ప్రాజెక్టుతో తన మొదటి సంబంధం 1997 ప్రారంభంలో వచ్చిందని, అప్పుడు డీఎంఆర్సీకి మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ను వెతికే కమిటీలో తనను చేర్చారని శ్రీధరన్ చెబుతారు. కమిటీకి తగిన వ్యక్తి దొరకలేదని, సంవత్సరం చివరికి ఢిల్లీ ప్రభుత్వం తానే ఆ పని చేపట్టాలని పట్టుబట్టిందని ఆయన అంటారు. అప్పటికి ఆయన ఇంకా కొంకణ్ రైల్వేను చూస్తున్నారు, వయసు 64. రాజకీయ లేదా అధికార జోక్యం లేకుండా నిర్ణయాలు తీసుకునే స్వేచ్ఛ ఆయన షరతు, ప్రభుత్వం అంగీకరించిందని ఆయన చెబుతారు. ఆయన అధికారికంగా 1997 నవంబర్ 4న మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా మొదలుపెట్టారు, కొంతకాలం రెండు ప్రాజెక్టులను ఆయనే చూసేలా అంగీకరించారని ఆయన చెబుతారు.
కొన్ని ప్రొఫైల్లు ఆయన ప్రారంభ సంవత్సరాన్ని 1995గా ఇస్తాయి. డీఎంఆర్సీ 1995లోనే ఏర్పడిందని జైకా మూల్యాంకనం చెబుతుంది. మెట్రో రైల్ టుడే, ది న్యూస్ మినిట్ 2011 డిసెంబర్లో ముగిసిన 16 ఏళ్ల సేవను లెక్కిస్తాయి, అది కూడా 1995ను సూచిస్తుంది, మెట్రో రైల్ టుడే ఆయన పదవీ విరమణ తేదీని 2011 డిసెంబర్ 31గా ఇస్తుంది.
జపాన్ ఇంటర్నేషనల్ కోఆపరేషన్ ఏజెన్సీ (జైకా) మొదటి దశకు యెన్ రుణాలపై 2011లో ప్రచురించిన బాహ్య మూల్యాంకనాన్ని చేయించింది. అది మొత్తం 58.6 కిలోమీటర్ల మూడు లైన్లను నమోదు చేస్తుంది, అవి 2004 మార్చి, 2005 జూలై, 2006 నవంబర్లలో ప్రారంభమయ్యాయి. లైన్ I ప్రణాళిక ప్రకారం పూర్తయింది, లైన్ II ప్రణాళిక కంటే మూడు నెలలు ముందు, లైన్ III ఆలస్యమైంది, అందుకు కొంత కారణం ప్రభుత్వ ఆమోదం ఆలస్యంగా రావడం, అయినా లైన్ II ముందే పూర్తి కావడం దానిని సరిచేసిందని మూల్యాంకనదారులు చెబుతారు. భారతదేశంలో ప్రభుత్వ పనులను షెడ్యూల్ ప్రకారం పూర్తి చేయడం సాధారణంగా కష్టమని, ఢిల్లీ మెట్రో ఎక్కువగా షెడ్యూల్ లోపలే పూర్తయిందని మూల్యాంకనదారులు అంటారు. “గడువు పవిత్రమైనది” అనే సిబ్బంది మాటను వారు ఇస్తారు, శ్రీధరన్ పేరు చెప్పరు. రెండో దశ 2011 ఆగస్టులో 83 కిలోమీటర్ల పట్టాలతో పూర్తయిందని జైకా నమోదు చేస్తుంది. 2002 డిసెంబర్ 25న మొదటి విభాగం ప్రారంభం, నెట్వర్క్ ప్రయాణికుల సంఖ్య గురించి tuput ఢిల్లీ మెట్రో వ్యాసం చెబుతుంది.
2014 మార్చి 8న జపాన్ రాయబార కార్యాలయం ఇచ్చిన స్వాగత సభలో, జపాన్ అందించిన నిధుల కంటే మెట్రో నిర్మాణంతో వచ్చిన పనితీరు, నైతికత తనకు ఎక్కువ సంతృప్తినిచ్చాయని ఆయన అన్నట్లు జైకా పుస్తకం నమోదు చేస్తుంది. భారతీయ మెట్రోల్లో జపాన్ పాత్ర tuput భారతదేశం, జపాన్ మెట్రో లైన్లు వ్యాసంలో ఉంది.
కొచ్చి మెట్రో, సలహా సంవత్సరాలు
ఆయన 2011లో కొచ్చి మెట్రో రైల్ ప్రాజెక్టులో ప్రధాన సలహాదారుగా చేరారని, లక్నో, జైపూర్ మెట్రోలను ఆయన తరువాతి సలహా పనుల్లో జాబితా చేస్తుందని ఓన్మనోరమ నివేదిస్తుంది. కొచ్చి మెట్రో రైల్ లిమిటెడ్ భారత ప్రభుత్వం, కేరళ ప్రభుత్వాల 50:50 జాయింట్ వెంచర్ అని, ఆలువా నుంచి పాలారివట్టం వరకు మొదటి దశ 13.26 కిలోమీటర్లు, పదకొండు స్టేషన్లు అని 2017 జూన్ 17 నాటి ప్రధాని ప్రసంగ పాఠం పీఐబీ చెబుతుంది. ప్రారంభోత్సవంలో ఉన్న ప్రముఖుల్లో మెట్రో ప్రాజెక్టు సలహాదారుగా ఇ. శ్రీధరన్ను ఐబీటైమ్స్ ఇండియా ఆ రోజు నివేదిక జాబితా చేస్తుంది.
కథనాలు ఎక్కడ భేదిస్తాయి
పైన చెప్పిన అంశాలకు తోడు, జీవిత చరిత్ర సంక్షిప్త రూపాల్లో విభేదించే ఇతర సంఖ్యలు ఉన్నాయి. ది న్యూస్ మినిట్ ఢిల్లీ మెట్రోను మొత్తం 168 కిలోమీటర్లుగా ఇస్తుంది, క్వార్ట్జ్ ప్రచురించిన ఎం ఎస్ అశోకన్ జీవిత చరిత్ర సారాంశం రెండో దశనే 124 కిలోమీటర్లుగా చెబుతుంది. రెండో దశకు జైకా లెక్క 83 కిలోమీటర్ల పట్టాలు, ప్రతి మొత్తాన్ని ఎలా కొలుస్తారో మూలాలు చెప్పవు. గల్ఫ్ న్యూస్ తన మొదటి పేరాలో ఫ్రెంచ్ పురస్కారం సంవత్సరాన్ని 2003గా, అదే వ్యాసంలో తరువాత 2005గా ఇస్తుంది. ఈ వ్యాసం ఓన్మనోరమ, మెట్రో రైల్ టుడేలో ఉన్న 2005ను ఉపయోగిస్తుంది.
గౌరవాలు
2001 జనవరి 26 నాటి రాష్ట్రపతి సచివాలయ నోటిఫికేషన్లో పద్మశ్రీ పురస్కారాల్లో “శ్రీ ఎలత్తువలపిల్ శ్రీధరన్, (సివిల్ సర్వీస్), ఢిల్లీ”ని ఇండియా గెజిట్ జాబితా చేస్తుంది. 2008 గెజిట్ పద్మవిభూషణ్ గ్రహీతల్లో డాక్టర్ ఇ. శ్రీధరన్, సైన్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్, ఢిల్లీని జాబితా చేస్తుంది, అదే రంగంలో రాజేంద్ర కుమార్ పచౌరీతో కలిపి ఆ జాబితాను ఏఎన్ఐ 2008 జనవరి 26న నివేదించింది.
ఫ్రాన్స్ ఆయనను 2005లో లీజియన్ ఆఫ్ ఆనర్ షెవాలియర్గా చేసిందని ఓన్మనోరమ, మెట్రో రైల్ టుడే చెబుతున్నాయి. టైమ్ మ్యాగజైన్ ఆయనను 2003లో తన ఏషియన్ హీరోస్లో జాబితా చేసిందని గల్ఫ్ న్యూస్ చెబుతోంది. జపాన్ ప్రభుత్వం 2013 నవంబర్లో ఆయనకు ఆర్డర్ ఆఫ్ ది రైజింగ్ సన్, గోల్డ్ అండ్ సిల్వర్ స్టార్ ప్రదానం చేసిందని జైకా పుస్తకం చెబుతోంది.
మూలాలు మరియు మరింత చదవడానికి
- Gulf News: Right track, a first-person interview with E Sreedharan by Nilima Pathak (1 February 2007)
- Gazette of India Extraordinary, 22 March 2001: Padma awards notified by the President's Secretariat on 26 January 2001
- Gazette of India Extraordinary, 5 May 2008: Padma awards for 2008
- ANI via OneIndia: Padma awards announced (26 January 2008)
- Onmanorama: E Sreedharan, the humble engineer who drives humongous projects (17 June 2017)
- Metro Rail Today: Remembering E Sreedharan, the Metro Man of India, on National Engineers Day (15 September 2022)
- The News Minute: From Pamban to Kolkata and Delhi, the trail of Metroman E Sreedharan's success
- Down To Earth: Pamban bridge, where history and technology meet (5 April 2025)
- Business Today: George Fernandes, the Konkan Man (29 January 2019)
- Business Standard: Konkan Railway chugs through forests, hills and debt (24 October 2014)
- Business Standard: The Curious Funding of Konkan Railway (22 January 1998)
- PIB Mumbai: Prime Minister dedicates 100 percent electrification of the Konkan railway line to the nation (20 June 2022)
- JICA: Ex-Post Evaluation of Japanese ODA Loan, Delhi Mass Rapid Transport System (I)-(VI), external evaluators Keiichi Takaki and Yoshimi Hayashi (2011)
- JICA: Metro Booklet, JICA-supported metro projects in India
- PIB Bengaluru: Speech by PM at the dedication of Kochi Metro to the Nation (17 June 2017)
- IBTimes India: Kochi Metro inauguration, PM Modi flags off rail service (17 June 2017)
- Quartz: India's E Sreedharan, 60 years of building the country's bridges, railway lines and metros, excerpt from Karmayogi by M S Ashokan
ఈ వ్యాసం AI సాధనాల సహాయంతో పరిశోధించి రాయబడింది మరియు కచ్చితత్వం కోసం సవరించబడింది. ఇది సాధారణ సమాచారం మరియు చర్చ కోసం మాత్రమే, వృత్తిపరమైన సలహా కాదు. మా సంపాదకీయ ప్రమాణాలు మరియు నిరాకరణ చూడండి. తప్పు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి.
నచ్చిందా? తదుపరిది పొందండి.
ఒకసారి ఒక మంచి వ్యాసం, నేరుగా మీ ఇన్బాక్స్కు. స్పామ్ లేదు, ఎప్పుడైనా ఆపవచ్చు.