பால்கிருஷ்ண தோஷி 2018 மார்ச் 7 அன்று பிரிட்ஸ்கர் பரிசின் முதல் இந்திய வெற்றியாளராக அறிவிக்கப்பட்டார்; அதற்கு முன் சங்கத் ஸ்டுடியோ முதல் இந்தூரின் ஆரண்யா வீட்டுவசதி வரை 100க்கும் மேற்பட்ட கட்டடங்கள் இருந்தன

2018 மார்ச் 7 அன்று பிரிட்ஸ்கர் கட்டடக்கலைப் பரிசு, அகமதாபாத்தைச் சேர்ந்த பால்கிருஷ்ண தோஷியை தனது 45ஆவது வெற்றியாளராகவும், இந்தியாவிலிருந்து முதல் வெற்றியாளராகவும் அறிவித்தது. அவருக்கு வயது 90; நூற்றுக்கும் மேற்பட்ட நிறைவுற்ற கட்டடங்கள், ஆசிரியராக அவரது பணி, தாம் கட்டிய சமூகங்களுக்கு அவர் ஆற்றிய சேவை ஆகியவற்றை நடுவர் குழுவின் பாராட்டுரை சுட்டிக்காட்டியது. “இந்த மதிப்புமிக்க பரிசுக்கு என் குரு லு கொர்பூசியேவுக்கு நான் கடன்பட்டிருக்கிறேன்” என்று அறிவிப்பில் தோஷி கூறினார் என்று டீசீனின் செய்தி தெரிவிக்கிறது.

1979இல் ஏற்படுத்தப்பட்டு, நோபல் பரிசுடன் அடிக்கடி ஒப்பிடப்படும் இந்தப் பரிசு, வாழும் ஒரு கட்டடக் கலைஞருக்கு வழங்கப்படுகிறது. தோஷியின் படைப்புத் தொகுப்பு 1950களில் அகமதாபாத்தின் குறைந்த செலவு வீட்டுவசதியிலிருந்து 1983இல் பல்லாயிரம் குடியிருப்பாளர்களுக்காகத் திட்டமிடப்பட்ட நகரியம் வரை நீள்கிறது; அவர் தமக்காக வடிவமைத்த ஸ்டுடியோவும் அவர் நிறுவிய பள்ளியும் அதில் அடங்கும்.

ஜே. ஜே. பள்ளியிலிருந்து லு கொர்பூசியேவின் பாரிஸ் அலுவலகம் வரை

தோஷி 1927இல் புணேயில், இரு தலைமுறைகளாக மரச்சாமான் தொழிலில் இருந்த ஒரு கூட்டுக் குடும்பத்தில் பிறந்தார் என்று பிரிட்ஸ்கர் பரிசின் வாழ்க்கைக் குறிப்பு கூறுகிறது. சுதந்திர ஆண்டான 1947இல், பம்பாயின் (இன்றைய மும்பை) சர் ஜே. ஜே. கட்டடக்கலைப் பள்ளியில் அவர் கட்டடக்கலை படிக்கத் தொடங்கினார். பிரிட்டிஷ் கட்டடக் கலைஞர்களின் அரச நிறுவனத்தில் சேரும் நம்பிக்கையுடன் அவர் லண்டனுக்குக் கப்பலில் சென்றார் என்றும், பிறகு பிரெஞ்சு தெரியாதபோதும் லு கொர்பூசியேவிடம் பணியாற்ற பாரிஸுக்குச் சென்றார் என்றும் அதே வாழ்க்கைக் குறிப்பு கூறுகிறது.

லு கொர்பூசியேவின் அலுவலகத்தில் அவரது ஆண்டுகளை 1951 முதல் 1954 வரை என்று ஆர்க்கிடெக்ட்ஸ் ஜர்னல் தருகிறது. சண்டிகர், அகமதாபாத் ஆகிய இடங்களில் லு கொர்பூசியேவின் திட்டங்களை மேற்பார்வையிட 1954இல் அவர் இந்தியா திரும்பினார்; அவற்றில் அகமதாபாத்தில் உள்ள ஆலை உரிமையாளர் சங்கக் கட்டடம் (1954), ஷோதன் இல்லம் (1956) ஆகியவை அடங்கும் என்று பிரிட்ஸ்கர் வாழ்க்கைக் குறிப்பு கூறுகிறது. பாரிஸில் இருந்தபோது சண்டிகர் கேபிடல் வளாகத்தில் பணியாற்றிய ஒரே இந்தியக் கட்டடக் கலைஞர் தோஷி என்று தன் இரங்கல் கட்டுரையில் தி ஆர்க்கிடெக்ட்ஸ் நியூஸ்பேப்பர் சேர்க்கிறது. இது ஒரு ஊடகத்தின் கூற்று; எனவே அதை அந்த ஊடகத்தின் கூற்றாகவே கொள்ள வேண்டும். நகரமும் வளாகமும் சண்டிகர் மற்றும் யுனெஸ்கோ பட்டியலில் உள்ள அதன் கேபிடல் வளாகம் பற்றிய எங்கள் கட்டுரையில் இடம்பெறுகின்றன; அங்கு லு கொர்பூசியேவின் திட்டங்களை தோஷி மேற்பார்வையிட்டார், கேபிடல் வளாகம் லு கொர்பூசியேவின் வடிவமைப்பாகவே உள்ளது.

1956இல் வாஸ்துசில்பா, லூயி கானுடன் ஒரு வளாகம்

1956இல் தோஷி இரு கட்டடக் கலைஞர்களை வேலைக்கு அமர்த்தி தம் சொந்த நிறுவனமான வாஸ்துசில்பாவைத் தொடங்கினார் என்று பிரிட்ஸ்கர் வாழ்க்கைக் குறிப்பு கூறுகிறது. அது அதன்பின் 100க்கும் மேற்பட்ட திட்டங்களை முடித்துள்ளது. அவர் 1955இல் கமலா பாரிக்கை மணந்தார், 1958இல் கிரஹாம் அறக்கட்டளை உதவித்தொகை பெற்று அமெரிக்கா சென்றார், அங்கு பிலடெல்பியாவில் அமெரிக்கக் கட்டடக் கலைஞர் லூயி கானைச் சந்தித்தார் என்று ஆர்க்கிடெக்சுரல் ரெக்கார்டு தெரிவிக்கிறது.

இருவரும் சேர்ந்து, இந்தியாவின் மிகவும் அறியப்பட்ட வளாகங்களில் ஒன்றாக ஆனதில் பணியாற்றினர். 1962 ஆகஸ்ட் 3 அன்று, கட்டடக் குழுவுக்குத் தலைமை வகித்த கஸ்தூர்பாய் லால்பாய், தேசிய வடிவமைப்பு நிறுவனம் வடிவமைப்புப் பணியை ஏற்கும் என்றும், கான் “வெளிநாட்டு ஆலோசகரும் முதன்மைக் கட்டடக் கலைஞரும்”, தோஷி “இந்திய ஆலோசனைக் கட்டடக் கலைஞர்” என்றும் வாரியத்துக்குத் தெரிவித்தார் என்று அகமதாபாத் ஐஐஎம் காப்பகம் பதிவு செய்கிறது. அனந்த் ராஜே உதவினார்; 1974இல் கான் இறந்த பிறகு திட்டமிடப்பட்ட பல கட்டடங்களை முடித்தார். கான் முதன்முதலாக 1962 நவம்பரில் வந்தார்; வளாகக் கட்டுமானம் தொடங்கிய தேதியாக 1964 செப்டம்பர் 9ஐக் காப்பகம் தருகிறது. லு கொர்பூசியேவின் அகமதாபாத் கட்டடங்களின் தரத்தில் ஒரு வளாகத்தை விக்ரம் சாராபாயும் கஸ்தூர்பாய் லால்பாயும் விரும்பினர் என்று காப்பகம் கூறுகிறது; சாராபாயின் பரந்த கதை இந்திய விண்வெளி ஆராய்ச்சி நிறுவப்பட்டது பற்றிய எங்கள் கட்டுரையில் உள்ளது. தோஷியும் கானும் ஒரு பத்தாண்டுக்கு மேல் இணைந்து பணியாற்றினர் என்று பிரிட்ஸ்கர் வாழ்க்கைக் குறிப்பு கூறுகிறது.

அதன்பின் இந்திய மேலாண்மை நிறுவனம் பெங்களூருவுக்காக (1977 முதல் 1992 வரை, கட்டங்களாக) தோஷி தம் சொந்த வளாகங்களை வடிவமைத்தார். பெங்களூரு வளாகத்தை, வருகையாளர்களை வெயிலிலிருந்து காத்து தென்றலைப் பிடிக்கும் உள்முற்றங்கள், முற்றங்கள், மூடிய நடைபாதைகளுக்காக பிரிட்ஸ்கர் நடுவர் குழு சுட்டிக்காட்டியது.

சிஇபிடி பல்கலைக்கழகமாக மாறிய பள்ளி

கட்டடக்கலைப் பள்ளியுடன் சேர்த்து சுற்றுச்சூழல் திட்டமிடல் மற்றும் தொழில்நுட்ப மையத்தை 1962இல் குஜராத் அரசின் மானிய உதவியுடன் நிறுவியதாக அகமதாபாத் கல்விச் சங்கம் கூறுகிறது. திட்டமிடல் பள்ளி 1972இலும், கட்டடக் கலை மற்றும் உள்அலங்காரப் பள்ளிகள் 1982, 1991இலும் தொடர்ந்தன. அகமதாபாத் மாநகராட்சியின் பாரம்பரியத் தளம் அந்த வளாகத்தை, தோஷியும் அவரது சக ஊழியர்களும் சுவர்கள் இல்லாத வளாகமாகத் திட்டமிட்டதாக விவரிக்கிறது; இடையில் ஸ்டுடியோக்கள், பட்டறைகள், திறந்த வெளிகள் இருந்தன.

இரு தேதிகளில் கவனம் தேவை. கட்டடக் கலை மற்றும் திட்டமிடல் பள்ளியின் நிறுவனர், இயக்குநர், பின்னர் தலைவராக தோஷியை 1966 முதல் 2012 வரை பிரிட்ஸ்கர் வாழ்க்கைக் குறிப்பு பட்டியலிடுகிறது; அது சிஇபிடி பல்கலைக்கழகம் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்ட ஆண்டாக 2002ஐத் தருகிறது. அவர் 1962இல் கட்டடக்கலைப் பள்ளியை நிறுவி அதன் முதல் இயக்குநராகப் பணியாற்றினார் என்றும் ஆர்க்கிடெக்சுரல் ரெக்கார்டு கூறுகிறது. கட்டடக்கலைப் பள்ளிக் கட்டடத்தை 1966 என்று பிரிட்ஸ்கர் நடுவர் குழு தேதியிடுகிறது. எனவே பள்ளி நிறுவப்பட்டதற்கு 1962ஐயும், அதன் கட்டடத்துக்கும் பிரிட்ஸ்கர் வாழ்க்கைக் குறிப்பு தரும் அவரது தலைமைக் காலத்தின் தொடக்கத்துக்கும் 1966ஐயும் ஆதாரங்கள் ஆதரிக்கின்றன. 1978இல் தோஷி வாஸ்துசில்பா அறக்கட்டளையையும் நிறுவினார்; இந்தியாவின் சமூக, தட்பவெப்ப நிலைகளுக்கு ஏற்ற வடிவமைப்பு, திட்டமிடல் தரங்களை உருவாக்க அது அமைக்கப்பட்டது என்று பிரிட்ஸ்கர் வாழ்க்கைக் குறிப்பு கூறுகிறது.

சங்கத், பகுதி நிலத்தடியில் கட்டப்பட்ட ஸ்டுடியோ

தோஷி தமக்காக வடிவமைத்த ஸ்டுடியோ சங்கத்தை 1980 எனப் பிரிட்ஸ்கர் பரிசும் ஆர்க்கிடெக்ட்ஸ் ஜர்னலும் தேதியிடுகின்றன. அந்தச் சமஸ்கிருதச் சொல்லுக்கு உடன் செல்வது அல்லது சேர்ந்து நகர்வது என்று பொருள் என நடுவர் குழுவின் பாராட்டுரை கூறுகிறது. அது, இடத்துக்குப் பொருத்தமாக அமைந்த, பகுதி நிலத்தடியில் உள்ள கட்டமைப்புகளை, மாடிமுற்றங்கள், பிரதிபலிக்கும் குளங்கள், மேடுகள், வளைந்த கான்கிரீட் மேற்கூரைகளுடன் விவரிக்கிறது; உட்புற இடங்கள் ஒளி, வடிவம், பயன்பாட்டில் வேறுபட்டாலும் கான்கிரீட் அவற்றை இணைக்கிறது என்றும் குறிப்பிடுகிறது. ஒரு தோட்டம், திறந்தவெளி அரங்கு ஆகியவற்றை ஆர்க்கிடெக்சுரல் ரெக்கார்டு சேர்க்கிறது; வளைந்த மேற்கூரைகள், தாழ்ந்த இடங்கள், நடுதல் ஆகியவை வெப்பத்தைத் தணிக்கின்றன என்றும் கூறுகிறது. தோஷியின் அலுவலகம் சங்கத்திலிருந்து இயங்கியது என்று டீசீன் 2021இல் குறிப்பிட்டது.

ஆரண்யா, 60,000 பேருக்குத் திட்டமிடப்பட்ட நகரியம்

இந்தூரில் உள்ள ஆரண்யா, 1954இல் தோஷி அளித்த ஒரு வாக்குறுதியுடன் நடுவர் குழு மிக நெருக்கமாக இணைத்த திட்டம். அந்தப் பாராட்டுரை அவரை மேற்கோள் காட்டுகிறது: “மிகக் கீழ்நிலை மக்களுக்கு முறையான குடியிருப்பை வழங்குவது.” தமது முதல் குறைந்த வருமான வீட்டுவசதித் திட்டத்தை 1950களில் அவர் செய்தார் என்று பிரிட்ஸ்கர் நடுவர் குழு கூறுகிறது; அகமதாபாத்தில் ஜவுளி ஆராய்ச்சிச் சங்கமான அட்ராவுக்கான குறைந்த செலவு வீட்டுவசதியை 1958 எனவும் ஆர்க்கிடெக்சுரல் ரெக்கார்டு தேதியிடுகிறது.

திட்டத்தை ஆகா கான் வளர்ச்சி வலையமைப்பின் பதிவு தருகிறது. ஆரண்யா இந்தூரிலிருந்து 6 கிலோமீட்டர் தொலைவில் உள்ளது; 1983இல் வாஸ்து-சில்பா அறக்கட்டளை தயாரித்த அதன் பெருந்திட்டம், வணிகங்களின் ஒரு மையக் கிடைநரம்பைக் கொண்டுள்ளது; அதன் இருபுறமும் தலா 7,000 முதல் 12,000 பேர் கொண்ட ஆறு பிரிவுகள், நேர்கோட்டுப் பூங்காக்களால் குறுக்கிடப்படுகின்றன. இந்தூர் வளர்ச்சி ஆணையம் வாடிக்கையாளர். ஒவ்வொன்றுக்கும் பின்முற்றத்துடன் கூடிய பத்து வீடுகள் ஒரு தெருவில் திறக்கும் குழுமமாக அமைகின்றன. ஒவ்வொரு பிரிவின் நடுவிலும் ஏழ்மையான குடும்பங்களும், ஓரங்களில் வசதியான குடும்பங்களும் வசிக்கின்றன; இதனால் வருமானக் குழுக்கள் கலக்கின்றன. தோஷி 80 விளக்க வீடுகளை வடிவமைத்தார்; ஓர் அறைக் குடில்கள் முதல் பெரிய வீடுகள் வரை. பெரும்பாலான வாங்குவோர் ஒரு மனையை மட்டுமே வாங்கினர்; ஏழ்மையானவர்கள் ஒரு கான்கிரீட் அடித்தளம், ஒரு சேவை மையம், ஓர் அறை ஆகியவற்றையும் பெற்றனர். உரிமையாளர்கள் தாம் விரும்பிய எந்தப் பொருளிலும் கட்டலாம்.

ஆகா கான் நடுவர் குழு ஆரண்யாவை “புதுமையான மனை-சேவைத் திட்டம்” (குடியிருப்பாளர்கள் ஒரு மனையையும் அடிப்படை வசதிகளையும் பெற்று, தாமே கட்டிக்கொள்ளும் திட்டம்) என்று அழைத்து, 1993 முதல் 1995 சுழற்சியில் கட்டடக்கலைக்கான விருதை வழங்கியது. நிறைவு ஆண்டாக 1989ஐ ஏகேடிஎன் பட்டியலிடுகிறது.

மக்கள்தொகை எண்ணிக்கை ஆதாரங்களுக்கிடையே வேறுபடுகிறது. 85 ஹெக்டேர் நிகரத் திட்டப் பரப்பில் 6,500 குடியிருப்புகளில் மொத்தம் 60,000 பேரை ஆரண்யா “இறுதியில் குடியமர்த்தும்” என்று ஏகேடிஎன் கூறுகிறது. ஆர்க்டெய்லியும் டீசீனும் மீண்டும் சொல்லும் பிரிட்ஸ்கர் அறிவிப்பு, இந்த வளர்ச்சி 80,000க்கும் மேற்பட்டோருக்கு வீட்டுவசதி அளிக்கிறது என்கிறது. இந்தக் கட்டுரை ஏகேடிஎன்னின் திட்டமிட்ட எண்ணிக்கையைப் பயன்படுத்தி, மற்றதைக் குறிப்பிடுகிறது. கட்டடக் கலைஞரின் முறையான வடிவமைப்பின் மீது குடியிருப்பாளர்கள் தாமே மாற்றி விரிவாக்க தோஷி ஊக்குவித்தார் என்று தி ஆர்க்கிடெக்ட்ஸ் நியூஸ்பேப்பர் கூறுகிறது.

தரைக்குள் ஒரு கலைக்கூடமும் பிற கட்டடங்களும்

ஓவியர் எம். எஃப். உசேனுக்காக, பெரும்பாலும் நிலத்தடியில் அமைந்து, ஒன்றோடொன்று இணைந்த குவிமாடங்களால் கூரையிடப்பட்ட கலைக்கூடமான அம்தாவாத் னி குஃபாவை தோஷி வடிவமைத்தார். பிரிட்ஸ்கர் தளம் அதன் தேதியாக 1994ஐத் தருகிறது, ஆர்க்ஐஸ் 1992 முதல் 1995 வரை தருகிறது, டீசீனின் செய்திகள் வெவ்வேறு கட்டுரைகளில் 1994, 1995 ஆகியவற்றைப் பயன்படுத்துகின்றன; எனவே கட்டடம் 1990களின் முதல் பாதிக்கு உரியது. உடைந்த பீங்கானால் செய்த ஒளிர் மொசைக் குவிமாடங்களை மூடியுள்ளது என்றும், பகுதி நிலத்தடி அமைவு உட்புற வெப்பநிலையை நிலையாக வைக்கும் வழி என்றும் ஆர்க்ஐஸ் விவரிக்கிறது.

அகமதாபாத்தின் பிற கட்டடங்களை ஆர்க்கிடெக்சுரல் ரெக்கார்டு பட்டியலிடுகிறது: இந்தாலஜி நிறுவனம் (1962), கமலா இல்லம் (1963), தாகூர் நினைவு மண்டபம் (1967), பிமா நகர் எனப்படும் ஆயுள் காப்பீட்டுக் கழக வீட்டுவசதி (1973), பிரேமாபாய் மண்டபம் (1976). ஜபல்பூரில் உள்ள மத்தியப் பிரதேச மின்சார வாரிய அலுவலகங்களை (1979), வெயிலைத் தடுக்கும் முற்றங்களுக்கான மற்றோர் எடுத்துக்காட்டாக நடுவர் குழு சுட்டிக்காட்டியது. தோஷியின் மிக ஆழமான பங்களிப்புகள் ஆசிரியராகவும் நிறுவனங்களை உருவாக்குபவராகவும் அவர் செய்த பணியின் மூலம் வந்தன என்று தி ஆர்க்கிடெக்ட்ஸ் நியூஸ்பேப்பர் எழுதியது.

கௌரவங்களும் இறுதி ஆண்டுகளும்

பிரிட்ஸ்கர் வாழ்க்கைக் குறிப்பு பட்டியலிடுவது: 1976இல் பத்மஸ்ரீ, ஆரண்யாவுக்கான ஆகா கான் கட்டடக்கலை விருது, 1988இல் இந்தியக் கட்டடக் கலைஞர் நிறுவனத்தின் தங்கப் பதக்கம், அதே ஆண்டு பிரான்ஸ் கட்டடக்கலை அகாடமியின் தங்கப் பதக்கம், 2000இல் நகர்ப்புறத் திட்டமிடல் மற்றும் வடிவமைப்பில் சிறப்புக்கான பிரதமரின் தேசிய விருது, 2007இல் இன்ஸ்டிட்யூட் ஃபிரான்செ டி’ஆர்க்கிடெக்சுரிடமிருந்து நீடித்த கட்டடக்கலைக்கான உலகளாவிய வாழ்நாள் சாதனை விருது, 2011இல் பிரெஞ்சுக் கலை, இலக்கிய ஆணை (அதிகாரி நிலை). 2005 முதல் 2007 வரை அவர் பிரிட்ஸ்கர் நடுவர் குழுவில் பணியாற்றினார் என்றும் அது கூறுகிறது.

தோஷி 2020இல் பத்ம பூஷண் பெற்றார்; ஐஐஎம் பெங்களூரு அதைத் தன் இணையதளத்தில் அறிவித்தது; 2020 விருதாளர்களின் ஸ்வராஜ்யா பட்டியல் அவரைக் கட்டடக்கலைப் பிரிவில் சேர்க்கிறது. பிரிட்டிஷ் கட்டடக் கலைஞர்களின் அரச நிறுவனம் 2021 டிசம்பரில் அவரை தனது 2022 அரச தங்கப் பதக்க விருதாளராக அறிவித்து, 2022 ஜூன் 15 அன்று பதக்கத்தை அவருக்கு வழங்கியது. “தனது இனிமையான நோக்கமுள்ள கட்டடக்கலையால் தலைமுறைகளின் கட்டடக் கலைஞர்களைத் தாக்கம் செலுத்தினார்” என்று நிறுவனத் தலைவர் சைமன் ஆல்ஃபோர்ட் கூறினார்.

தோஷி 2023 ஜனவரி 24 அன்று தமது 95ஆம் வயதில் அகமதாபாத்தில் உள்ள தம் இல்லத்தில் இறந்தார் என்று தி ஆர்க்கிடெக்ட்ஸ் நியூஸ்பேப்பர் கூறுகிறது. மறுநாள், ஜனவரி 25, பத்திரிகைத் தகவல் அலுவலகம் 2023 பத்ம விருதுகளை அறிவித்தது; ஆறு பத்ம விபூஷண் விருதாளர்களில் தோஷியும் இடம்பெற்றார், மறைவுக்குப் பின் கௌரவிக்கப்பட்டார். அதே பட்டியலில் தபலா கலைஞர் ஜாகிர் உசேனும் இடம்பெற்றார்; அவரது வாழ்க்கை எங்கள் சுயவிவரக் கட்டுரையில் உள்ளது. தோஷி “தம் தாய்நாட்டின் ஒவ்வொரு சமூக-பொருளாதார வகுப்பிலும் மனிதத்தைத் தொட்டார்” என்று, சிஎன்என் மேற்கோள் காட்டும் அவரது மறைவு குறித்த பிரிட்ஸ்கர் பரிசின் அறிக்கை கூறியது.