१६ वर्षांच्या धिनिधी देसिंघूने २ नोव्हेंबर २०२६ रोजी डाकार येथे ५६.२७ सेकंदांच्या १०० मीटर फ्रीस्टाइल कांस्यपदकासह भारताचे पहिले युवा ऑलिम्पिक जलतरण पदक जिंकले, आणि नंतर २०० मीटरमध्ये दुसरे कांस्यपदक मिळवले

बेंगळुरूची १६ वर्षांची धिनिधी देसिंघू सोमवारी २ नोव्हेंबर २०२६ रोजी डाकार २०२६ युवा ऑलिम्पिक स्पर्धेत महिलांच्या १०० मीटर फ्रीस्टाइल अंतिम फेरीत ५६.२७ सेकंदांत तिसरी आली. या खेळाची नियामक संस्था वर्ल्ड अक्वाटिक्स तिला युवा ऑलिम्पिक स्पर्धेत पदक जिंकणारी पहिली भारतीय जलतरणपटू म्हणते. ६ नोव्हेंबर रोजी तिने २०० मीटर फ्रीस्टाइलमध्ये दुसरे कांस्यपदक मिळवले.

१०० मीटर फ्रीस्टाइल अंतिम फेरी

क्रोएशियाची आना बोबानोविच ५५.८९ सेकंदांत जिंकली आणि न्यूझीलंडच्या अ‍ॅलिसा लॉसनने ५६.१३ मध्ये रौप्य मिळवले. त्यामुळे देसिंघू रौप्यपदकापासून ०.१४ सेकंद आणि सुवर्णपदकापासून ०.३८ सेकंद मागे राहिली. PTI, आउटलुक आणि रिपब्लिक वर्ल्ड तिघेही हेच विजेते मंच आणि हेच वेळ नोंदवतात, आणि रिपब्लिक त्यासाठी Olympics.com चा हवाला देते.

ती त्या सकाळी आपल्या हीटमध्ये ५६.८० सेकंदांसह अव्वल येऊन पात्र ठरली होती. सर्व हीट्समध्ये फक्त बोबानोविच (५६.२२) आणि लॉसन (५६.५३) तिच्यापेक्षा वेगवान होत्या, त्यामुळे ती अंतिम फेरीत तिसरी सर्वात वेगवान जलतरणपटू म्हणून उतरली. सकाळच्या हीटमध्ये ती पहिल्यांदाच ५७ सेकंदांच्या आत आली होती, असे द हन्स इंडिया सांगते.

द ब्रिजच्या म्हणण्यानुसार अंतिम फेरीत पहिल्या ५० मीटरला ती पाचवी होती. तिने त्या माध्यमाला सांगितले की तिची सुरुवात तिला हवी होती त्यापेक्षा हळू होती, पाण्याखालील वळण अधिक चांगले वाटले, आणि २०० मीटरमध्ये आपण अधिक चांगले करू शकतो असे तिला ज्यामुळे वाटले होते त्या शेवटच्या वेगाने ती घरी आली. तिने सांगितले की पदक अनेक ऑलिम्पिक पदके जिंकलेल्या एम्मा मॅककीऑन यांच्या हस्ते देण्यात आले, ज्यांनी स्वतः २०१० मध्ये युवा ऑलिम्पिक पदक जिंकले होते, आणि पदक वितरण मंचावर ती भारावून गेली होती.

ही वेळ आणि त्यामागचे विक्रम

रिपब्लिक वर्ल्ड आणि ANI दोघेही ५६.२७ ला राष्ट्रीय विक्रम आणि वैयक्तिक सर्वोत्तम वेळ म्हणतात. GKToday आणि त्याच शर्यतीबद्दलच्या myKhel च्या वृत्तानुसार तिचा आधीचा विक्रम ५६.५७ होता, जो १८ जून २०२६ रोजी अहमदाबाद येथील सीनियर नॅशनल एक्वाटिक चॅम्पियनशिपमध्ये केला गेला होता, म्हणजे डाकारच्या शर्यतीत तिने तो ०.३० सेकंदांनी कमी केला.

१०० मीटर ही तिची मुख्य स्पर्धा नाही. GKToday आणि सन्डे गार्डियन दोघेही सांगतात की महिलांच्या २०० मीटर फ्रीस्टाइलचा राष्ट्रीय विक्रम तिच्या नावावर आहे, २:०१.८१, जो जुलै २०२६ मध्ये आशियाई एज ग्रुप चॅम्पियनशिपमध्ये केला गेला. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये बहारीन येथील आशियाई युवा क्रीडा स्पर्धेत तिने ४०० मीटर फ्रीस्टाइलचा राष्ट्रीय विक्रम ४:२१.८६ असा केला आणि अंतिम फेरीत ती पाचवी आली, असे आकाशवाणीने वृत्त दिले.

२०० मीटरमधील दुसरे कांस्य

६ नोव्हेंबर रोजी शुक्रवारी झालेली २०० मीटर फ्रीस्टाइल अंतिम फेरी चीनच्या चांग मोहानने १:५९.५९ मध्ये जिंकली, असे वर्ल्ड अक्वाटिक्स सांगते. बोबानोविचने क्रोएशियासाठी २:०१.१७ च्या राष्ट्रीय विक्रमासह रौप्य मिळवले, आणि देसिंघूने २:०२.२८ मध्ये कांस्य मिळवले. डेक्कन क्रॉनिकल आणि इंडिया स्पोर्ट्स हब दोघेही सांगतात की त्यामुळे ती एकाच युवा ऑलिम्पिक स्पर्धेत दोन वैयक्तिक क्रीडाप्रकारांत पदके जिंकणारी पहिली भारतीय ठरली.

त्याच दिवशी तिचा संघसहकारी तीर्थंकर पेगू याने पुरुषांच्या २०० मीटर बटरफ्लायमध्ये २:०१.२५ मध्ये कांस्य मिळवले. वर्ल्ड अक्वाटिक्स त्याला या स्पर्धेतील भारताचा पहिला पुरुष जलतरण पदक विजेता म्हणते, आणि डेक्कन क्रॉनिकल ६ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत त्याचे पदक डाकार स्पर्धेतील भारताचे सहावे पदक मोजते. त्याचे पदक तिच्यानंतर आले, त्यामुळे महिला आणि पुरुषांतील पहिले पदक त्याच क्रमाने आहेत.

”पहिले” म्हणजे काय

अहवालांमध्ये शब्दयोजना वेगवेगळी आहे, म्हणून नेमके सांगणे उपयोगी आहे. आकाशवाणीचे वृत्त देसिंघूला युवा ऑलिम्पिक पदक जिंकणारी पहिली भारतीय महिला जलतरणपटू म्हणते. आउटलुक आणि ANI तिचे पदक हे युवा ऑलिम्पिकमधील भारताचे पहिले जलतरण पदक म्हणतात, आणि वर्ल्ड अक्वाटिक्स तिचे वर्णन या स्पर्धेत पदक जिंकणारी पहिली भारतीय जलतरणपटू असे करते. हे सर्व एकमेकांशी जुळते, कारण पेगूचे पदक तिच्यानंतर आले.

IANS नुसार भारताने मागील तीन युवा ऑलिम्पिक स्पर्धांमध्ये २३ पदके जिंकली होती (देशाच्या नावावर नोंदलेल्या क्रीडाप्रकारांत तीन सुवर्ण, १६ रौप्य आणि चार कांस्य), आणि २०१८ च्या ब्युनोस आयर्समधील एकूण संख्या १३ होती. ANI आणि द ब्रिज दोघेही सांगतात की तिचे १०० मीटर कांस्य हे डाकार स्पर्धेतील भारताचे पहिले पदक होते. ऑलिम्पेडियाचे भारताच्या जलतरणावरील पान १९२८ पासून पॅरिस २०२४ पर्यंतचे भारतीय जलतरणपटू ऑलिम्पिक स्पर्धांमध्ये दाखवते आणि त्यात एकही पदक दिसत नाही. जलतरणात ऑलिम्पिक पदक भारताला अजून जिंकायचे आहे असे द हन्स इंडिया नमूद करते, आणि डाकारमधील निकाल त्या दिशेने एक पाऊल ठरेल अशी आशा तिने व्यक्त केली.

पाण्याच्या भीतीपासून वयाच्या १४ व्या वर्षी पॅरिसपर्यंत

ऑलिम्पेडियानुसार देसिंघूचा जन्म १७ मे २०१० रोजी झाला, आणि ती बेंगळुरूतील डॉल्फिन अक्वाटिक्स येथे सराव करते. तिने सांगितले आहे की सहा-सात वर्षांची असताना उन्हाळ्याच्या सुट्टीत ती जलतरण तलावात गेली आणि तिथे तिला राहायचे नव्हते म्हणून स्विमसूटमध्येच घरी पळत सुटली; मग तिच्या पालकांनी तिला धडे घेण्यास राजी करण्यासाठी तिच्यासोबत पाण्यात उडी घेतली. रिपब्लिक वर्ल्ड, ANI आणि द हन्स इंडिया तिघेही Olympics.com ला दिलेल्या तिच्या मुलाखतीचा हवाला देत हा किस्सा देतात.

आउटलुक आणि ब्रूट सांगतात की तिने २०२३ मध्ये गोव्यातील राष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धेत सात सुवर्णपदके जिंकली. २०२४ मध्ये, वयाच्या १४ व्या वर्षी, ती युनिव्हर्सालिटी जागेवर पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये महिलांच्या २०० मीटर फ्रीस्टाइलमध्ये उतरली. कोणत्याही भारतीय जलतरणपटूने A किंवा B पात्रता वेळ गाठली नव्हती म्हणून तिला आणि श्रीहरी नटराजला जागा मिळाल्या, अशी स्विमिंग फेडरेशन ऑफ इंडियाची घोषणा आकाशवाणीने वृत्तरूपात दिली. युनिव्हर्सालिटी जागा लहान चमू असलेल्या देशांना मिळतात. रिपब्लिक वर्ल्ड आणि ANI तिचे वर्णन पॅरिसमधील भारतीय चमूतील सर्वात लहान सदस्य असे करतात.

डाकार येथे ३१ ऑक्टोबरच्या उद्घाटन सोहळ्यात ती भारताच्या दोन ध्वजवाहकांपैकी एक होती, बॅडमिंटनपटू देव रूपारेलियासोबत, असे IANS सांगते. युवा ऑलिम्पिकमध्ये ध्वज वाहणारी ती पहिली भारतीय जलतरणपटू होती, असे द ब्रिज सांगते.

भारताचा उर्वरित दिवस, आणि स्पर्धा

IANS आणि द स्टेट्समनने दिलेल्या भारतीय ऑलिम्पिक संघटनेच्या चमू घोषणेनुसार भारताने डाकारला ११ क्रीडाप्रकारांत १७ खेळाडू पाठवले, ११ महिला आणि सहा पुरुष. ही स्पर्धा ३१ ऑक्टोबर ते १३ नोव्हेंबर २०२६ दरम्यान चालते, डाकार, साली आणि दियामनियाडियो येथे २५ क्रीडाप्रकारांत २०५ संघांतील २,६५५ खेळाडूंसह. आफ्रिकेत भरलेला हा पहिलाच ऑलिम्पिक क्रीडा कार्यक्रम आहे, असे IANS सांगते. भारतीय ऑलिम्पिक संघटनेच्या अध्यक्षा पी. टी. उषा यांनी याला ऑलिम्पिक चळवळीसाठी मैलाचा दगड म्हटले, असे द स्टेट्समन त्यांना उद्धृत करते.

त्याच सोमवारी गुजरातची १५ वर्षांची ज्युदोपटू खुशबू राजकभाई दरजादा महिलांच्या ६३ किलो गटाच्या अंतिम फेरीत पोहोचली आणि जर्मनीच्या जोलिना रेनहोल्डकडून हरली, जिला आकाशवाणी आणि PTI कॅडेट जगज्जेती म्हणतात. तिच्या रौप्यपदकामुळे ती युवा ऑलिम्पिकमध्ये पदक जिंकणारी भारताची दुसरी ज्युदोपटू ठरली; पहिली थांगजाम तबाबी देवी, जिने २०१८ मध्ये ब्युनोस आयर्स येथे ४४ किलो गटात रौप्य जिंकले होते. खेलनाऊच्या ५ नोव्हेंबरनंतरच्या मोजणीनुसार डाकार येथे भारताची चार पदके होती: दोन रौप्य आणि दोन कांस्य, ज्युदो, जलतरण, वुशू आणि बॅडमिंटनमध्ये.

PTI नुसार २०१८ मधील भारताच्या युवा ऑलिम्पिक विजेत्यांत नेमबाज मनू भाकर आणि सौरभ चौधरी, तसेच वेटलिफ्टर जेरेमी लालरिन्नुंगा यांचा समावेश आहे. भारतीय महिलेचे पहिले ऑलिम्पिक पदक वेटलिफ्टिंगमध्ये आले, जे कर्णम मल्लेश्वरी यांनी सिडनी येथे २००० मध्ये जिंकले, आणि २०३६ च्या स्पर्धांसाठी देशाच्या दावेदारीबद्दल भारताच्या २०३६ ऑलिम्पिक लेखात माहिती आहे.

वर्ल्ड अक्वाटिक्सच्या वृत्तानुसार डाकारमधील जलतरण स्पर्धा ६ नोव्हेंबर रोजी संपली. संपूर्ण स्पर्धा १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी संपते.