१७ वर्षीय कुमकुम मोहोडने ३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताचे महिलांच्या वैयक्तिक रिकर्व्हमधील पहिले सुवर्ण जिंकले, दक्षिण कोरियाच्या ओह येजिनविरुद्ध शूट-ऑफमध्ये अचूक दहा गुण मारून

१७ वर्षीय कुमकुम मोहोडने ३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जपानमधील ओकाझाकी येथे आशियाई क्रीडा स्पर्धेत महिलांचे वैयक्तिक रिकर्व्ह सुवर्ण जिंकले; या प्रकारातील हे भारताचे पहिले सुवर्ण आहे. दक्षिण कोरियाच्या ओह येजिनविरुद्धचा तिचा अंतिम सामना पाच सेटनंतर ५-५ असा बरोबरीत होता, आणि निकाल लावणाऱ्या एका बाणाच्या शूट-ऑफमध्ये तिने १० गुण मारले, तर ओहने ८, असे वर्ल्ड आर्चरी आणि कोरियन वृत्तपत्रांनी वृत्त दिले.

आपल्या पहिल्याच आशियाई क्रीडा स्पर्धेत दोन दिवसांत हे तिचे तिसरे पदक होते. २ ऑक्टोबर रोजी तिने सांघिक सुवर्ण आणि मिश्र सांघिक रौप्य जिंकले होते, आणि ऑलिम्पिक कौन्सिल ऑफ एशियाने (ओसीए) तिची कमाई तीन पदके, त्यापैकी दोन सुवर्ण, अशी मोजली. भारताच्या इतर सुवर्णांसह संपूर्ण स्पर्धा २०२६ च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील भारतावरील आमच्या आढाव्यात आहे.

पाच सेट आणि प्रत्येकी एक बाण

रिकर्व्ह सामना तीन बाणांच्या सेटमध्ये खेळला जातो. वर्ल्ड आर्चरीच्या प्रणालीच्या वर्णनानुसार सेट जिंकल्यास दोन सेट गुण मिळतात आणि बरोबरीच्या सेटला एक, लक्ष्य सहा सेट गुणांचे असते, आणि पाच सेटनंतर ५-५ अशा बरोबरीत सुटलेला सामना प्रत्येकी एका बाणाच्या टायब्रेकवर जातो, ज्यात केंद्राच्या सर्वात जवळचा बाण जिंकतो.

खालील सेट गुण कोरिया जूनगअँग डेली, द कोरिया टाइम्स आणि मोरुंग एक्स्प्रेसमधील आयएएनएसच्या वृत्तातून आहेत, जे एकमेकांशी जुळतात. ओहने पहिला सेट दोन १० गुणांसह २९-२७ ने जिंकला, तर मोहोडचा तिसरा बाण ८ होता. दुसरा सेट २९-२९ असा बरोबरीत राहिला, त्यामुळे ओह ३-१ ने पुढे होती. तिसऱ्या सेटमध्ये मोहोडने तीन १० गुण मारून ३० विरुद्ध २९ असा सेट जिंकला आणि ३-३ अशी बरोबरी साधली. चौथा सेट ओहने २८-२७ ने जिंकून ५-३ अशी आघाडी घेतली, आणि त्या सेटमध्ये मोहोडचा दुसरा बाण ८ होता.

त्यामुळे सामन्यात टिकण्यासाठी मोहोडला पाचवा सेट जिंकणे आवश्यक होते. वर्ल्ड आर्चरीने वृत्त दिले की तिने तीन १० गुण मारले आणि ओहने ९, ९ आणि १० असे २८ गुण करून उत्तर दिले. अंतिम सामना ५-५ असा झाला.

शूट-ऑफमध्ये ओहने प्रथम बाण मारला आणि ८ गुण मिळवले. त्यानंतर मोहोडने १० गुण मारले आणि जागेवरच सुवर्ण तिचे झाले. निकाल ६-५ असा नोंदवला जातो.

वाटेत दोन कोरियन विजेत्या

अंतिम फेरीपर्यंतचा मोहोडचा मार्ग गतविश्वविजेतीमधून गेला. कोरिया जूनगअँग डेली आणि आयएएनएसच्या म्हणण्यानुसार उपांत्यपूर्व फेरीत तिने दक्षिण कोरियाच्या कांग चेयॉंगला ६-४ ने हरवले. कांगने २०२५ ची ग्वांगजू येथील जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धा जिंकली होती, असे वर्ल्ड आर्चरीने नमूद केले, आणि आयएएनएसने जोडले की ती ऑलिम्पिक सांघिक सुवर्णपदक विजेतीही आहे. उपान्त्य फेरीत मोहोडने चीनच्या झू जिंगयीला ६-२ ने हरवले.

द कोरिया टाइम्सने वृत्त दिले की अंतिम सामना नागोयापासून सुमारे ५० किमी आग्नेयेला असलेल्या ओकाझाकी चुओ सोगो पार्क मल्टिपर्पज स्क्वेअर येथे झाला. कोरिया जूनगअँग डेलीने दुसऱ्या बाजूसाठी निकालाचा अर्थ नमूद केला: कोरियाच्या महिला आशियाई क्रीडा स्पर्धेतून रिकर्व्ह सुवर्णाशिवाय परतण्याची ही पहिलीच वेळ होती.

आदल्या दिवशी: कोरियावर सांघिक सुवर्ण, मिश्र रौप्य

२ ऑक्टोबर रोजी मोहोड, अंकिता भकत आणि कीर्ती शर्मा यांनी महिलांच्या सांघिक अंतिम सामन्यात दक्षिण कोरियाला ५-३ ने हरवले. कोरियाने कांग चेयॉंग, ओह येजिन आणि ली युनजी यांना उतरवले होते. वर्ल्ड आर्चरीने हे आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील या प्रकारातील भारताचे पहिले सुवर्ण म्हणून नोंदवले, आणि ओसीए व वर्ल्ड आर्चरी दोघांनी नोंदवले की त्यामुळे बँकॉक १९९८ पासून सुरू झालेली कोरियाची सलग सात सांघिक विजेतेपदांची मालिका खंडित झाली. पंतप्रधान कार्यालयाने तिन्ही धनुर्धरांचे या प्रकारातील “भारताच्या पहिल्यावहिल्या सुवर्णपदका”बद्दल अभिनंदन केले आणि अटीतटीच्या अंतिम सामन्यातील त्यांचा संयम आणि अचूकता उल्लेखनीय असल्याचे म्हटले.

त्या अंतिम सामन्यातील सेट गुणांबाबत वृत्तांमध्ये फरक आहे. ओपन आणि द वीक तिसऱ्या आणि चौथ्या सेटसाठी वेगवेगळे आकडे देतात, पण दोन्ही ५-३ वर सहमत आहेत, म्हणून हा लेख केवळ सामन्याचा गुणफलक वापरतो.

द वीकने वृत्त दिले की त्याच दिवशी मोहोड आणि धीरज बोम्मादेवरा यांनी जपानला ५-३ ने हरवून आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील भारताच्या पहिल्या मिश्र रिकर्व्ह सांघिक अंतिम फेरीत स्थान मिळवले. अंतिम सामना ते चीनच्या झू जिंगयी आणि ली मेंगकी यांच्याकडून ५-३ ने हरले आणि त्यांना रौप्य मिळाले. पंतप्रधानांच्या संदेशानुसार आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील त्या प्रकारातील हे भारताचे पहिले रौप्य होते. वर्ल्ड आर्चरीने नमूद केले की मिश्र प्रकारातील लॉस एंजेलिसच्या दोन्ही कोटा जागा चीनच्या जोडीलाही मिळाल्या.

ऑलिम्पिक जागेचा अर्थ

वर्ल्ड आर्चरीने वृत्त दिले की मोहोडच्या वैयक्तिक सुवर्णाने भारतासाठी लॉस एंजेलिस २०२८ ऑलिम्पिकमधील कोटा जागा निश्चित केली, आणि क्रीडामंत्र्यांनी एक्सवर त्याचे वर्णन स्पर्धेचे थेट तिकीट असे केले. ओपन आणि द वीक दोन्ही नमूद करतात की कोटा जागा देशाच्या राष्ट्रीय ऑलिम्पिक समितीची असते, नाव घेतलेल्या धनुर्धराची नाही. ती जागा कोण घेईल हे भारत कसे ठरवणार, हे कोणतेही वृत्त सांगत नाही.

आयएएनएसच्या म्हणण्यानुसार, ओहच्या रौप्यामुळे दक्षिण कोरियालाही एक वैयक्तिक कोटा जागा मिळाली.

दुसऱ्या सुवर्णानंतर वर्ल्ड आर्चरीने उद्धृत केलेले मोहोडचे स्वतःचे म्हणणे: “गेल्या काही महिन्यांत मी घेतलेल्या खूप मेहनतीचे आणि प्रयत्नांचे हे परिणाम आहेत.” तिने आपल्या संघाचे, भारतीय तिरंदाजी संघटनेचे आणि भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाचे आभार मानले.

अमरावती आणि आधीचे महिने

डेली पायोनियर आणि पीटीआयच्या म्हणण्यानुसार मोहोड महाराष्ट्रातील अमरावतीची आहे, जिथे तिचे प्रशिक्षक प्रफुल्ल दांगे आहेत. तिने कधी सुरुवात केली याबाबत दोन्ही वृत्तांत फरक आहे: पीटीआय म्हणते की ती आठ वर्षांची असल्यापासून स्थानिक तिरंदाजी मैदानावर सराव करते, पायोनियर म्हणते की तिने नऊ वर्षांची असताना धनुष्य हाती घेतले. पीटीआयने तिचे पालक अनिल आणि रुपाली मोहोड असे नमूद केले. तिच्या आईने पीटीआयला सांगितले की ती मुलीचा शेवटचा सामना कधीच पाहत नाही: “त्याऐवजी मी देवासमोर बसून प्रार्थना करते.” दांगे यांनी पायोनियरला सांगितले की ती जवळजवळ दररोज त्यांना सांगते की तिला त्यांच्यासाठी ऑलिम्पिक पदक जिंकायचे आहे.

२०२६ च्या सुरुवातीला, वर्ल्ड आर्चरीने वृत्त दिले की तिने मे २०२६ मध्ये तिरंदाजी विश्वचषकाच्या शांघाय टप्प्यात अंकिता भकत आणि दीपिका कुमारी यांच्यासोबत महिलांचे सांघिक सुवर्ण जिंकले, जे पॅरिस २०२१ नंतर या प्रकारातील संघाचे पहिले विश्वचषक सुवर्ण होते. त्याच्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या वृत्तात पुढे म्हटले की तिने आणि बोम्मादेवराने विश्वचषकाच्या तिसऱ्या टप्प्यात मिश्र सांघिक सुवर्ण जिंकले होते.

महाराष्ट्र तिरंदाजी संघटनेचे सचिव प्रमोद चांदूरकर यांनी पायोनियरला सांगितले की ऑलिम्पिकसाठी पात्र ठरणे हे पहिले लक्ष्य होते.

जसपाल राणा पुरस्कार

४ ऑक्टोबर रोजी भारतीय ऑलिम्पिक संघटनेने मोहोडला जसपाल राणा पुरस्काराची पहिली विजेती म्हणून जाहीर केले; हा पुरस्कार आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील सर्वोत्तम महिला खेळाडूसाठी तिने निर्माण केला. ओसीएने पुरस्काराचे वृत्त दिले, आणि माय खेलने सर्वोत्तम पुरुष खेळाडूसाठीच्या त्याच प्रकारच्या पुरस्कारासह त्याचे वृत्त दिले, जो कुस्तीपटू सुजीत कलकल याला मिळाला.

आयओए अध्यक्ष पी. टी. उषा यांनी १५ सप्टेंबर रोजी दोन स्मृती पुरस्कार जाहीर केले होते, असे द प्रिंटने सांगितले. राणा हे पिस्तूल नेमबाज आणि प्रशिक्षक होते, जून २०२६ मध्ये वयाच्या ४९ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले आणि त्यांनी मनू भाकर हिला प्रशिक्षण दिले होते, जिची कामगिरी पॅरिस २०२४ मधील भारतीय नेमबाजीवरील आमच्या लेखात आहे. माय खेलने वृत्त दिले की उषा म्हणाल्या की पहिली विजेती मोहोड असणे योग्यच आहे, कारण राणा स्वतः १९९४ च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत प्रतिभावान खेळाडू म्हणून पुढे आले होते. उषा यांची स्वतःची आशियाई क्रीडा कारकीर्द १९८६ च्या विजयी मोहिमेवरील आमच्या लेखात आहे.

वर्ल्ड आर्चरीने वृत्त दिले की भारताच्या धनुर्धरांनी आयची-नागोयामध्ये कंपाउंड आणि रिकर्व्ह मिळून पाच सुवर्णे जिंकली, जी हांगझोउ २०२२ मधील त्यांच्या विक्रमी कमाईशी बरोबरी करते. त्याच स्पर्धेतील दोन हॉकी सुवर्णे दुहेरी हॉकी सुवर्णावरील आमच्या लेखात आहेत.